Kraków - dzielnice..
Dębniki
Pierwsze wzmianki o Dębnikach pochodzą z 1254 roku, wtedy była to zaledwie wieś, ale na przestrzeni wieków jej znaczenie stopniowo rosło a to za sprawą kamieniołomów, które od połowy XV wieku dostarczały niezbędny surowiec do m. in. przebudowy zamku wawelskiego. Dzisiaj teren dawnego kamieniołomu Zakrzówek stanowi niezwykle malowniczy zbiornik wodny. Miały tu również siedzibę liczne cegielnie. Stopniowo, począwszy od XVII wieku, Dębniki zaczynają przekształcać w "dzielnicę willową". Bowiem to właśnie tu stawiają swoje domostwa duchowni i urzędnicy dworscy (m. in. dwór Łosiówka w miejscu wcześniejszego folwarku królewskiego). W czasie konfederacji barskiej Kazimierz Pułaski w 1771 r. zbudował w Dębnikach stałą redutę, z której zajęto zamek wawelski.
Druga połowa XIX wieku to czas kiedy praktycznie cały Kraków i jego okolice zmieniają swoje oblicze. Procesy urbanizacyjne nie ominęły także Dębnik i tak, w 1888 r. Austriacy wznieśli na Wiśle most kolei obwodowej Kraków - Bonarka, przebudowany w 1910 r. na drogowy (wysadzony w 1945 r. przez Niemców i odbudowany w roku 1952), powstaje fabryka wyrobów ceramicznych Niedźwiedzkiego, która na początku XX w. dostarczała dachówki dla odnawianego zamku na Wawelu. W 1910 w ramach "Wielkiego Krakowa" Dębniki włączone zostały w granice Krakowa. Dęniki stały się również elementem składowym Twierdzy Kraków, za sprawą wzniesionych tu przez Austriaków umocnień.
Ciekawostką jest, iż częścią składową dzisiejszych Dębnik stała się wieś Pychowice, której to legenda przypisuje istnienie karczmy Rzym, w której diabeł miał porwać Pana Twardowskiego.
W początkach XX w. następuje dalszy rozwój tutejszej dzielnicy willowej, niezwykle urokliwy klimat tego miejsca udziela się coraz liczniejszej grupie ludzi. W 1925 opracowano, niestety niezrealizowany, plan regulacyjny, zakładający przekształcenie dzielnicy w "miasto-ogród".
Na terenie Dębnik znajduje się Bielańsko-Tyniecki Park Krajobrazowy, wchodzący w skład zespołu Jurajskich Parków Krajobrazowych, a utworzony w 1981 r. Zajmuje on powierzchnię ok. 5410 ha, z rezerwatami: Bielańskie Skałki i Podgórki Tynieckie. W sosnowo-dębowym parku występuje wiele chronionych gatunków roślin (m. in. śnieżyczka przebiśnieg, rojnik pospolity, sasanka zwyczajna, lilia złotogłów).
Od 1973 roku elementem składowym Dębnik stał się Tyniec, stanowiący miejsce niezwykle atrakcyjne dla turystów, a także archeologów, a to za sprawą odnalezionych śladów prehistorycznego osadnictwa, m. in. grodzisko świadczące o obecności na tym terenie kultury łużyckiej. Tyniec, którego nazwa wywodzi się od słowa "tyn", czyli mur jest nierozerwalnie związany z klasztorem benedyktynów, powstałym ok. roku 1076. Służące także jako twierdza opactwo, zostało zniszczone podczas najazdu Tatarów w latach 1259- 1260. Pod koniec XIII stulecia zostało jednak odbudowane.
W połowie XV wieku zbudowano gotycki kościół św. Apostołów Piotra i Pawła, a wzgórze obwarowano murem z basztami. Kolejne przebudowy, w stylu renesansowym i barokowym, miały miejsce w XVI i XVII wieku. W latach 1771-1772 wzgórze klasztorne stanowiło twierdzę konfederatów barskich - odparto stąd kilka szturmów wojsk rosyjskich. W sierpniu 1939 r. kardynał Adam Stefan Sapieha sprowadził do Tyńca (którego zabudowania klasztorne przejęło w 1900 r. biskupstwo krakowskie) benedyktynów z Saint-Andre w Belgii, ale odbudowę spalonego w 1831 r. klasztoru przerwał wybuch wojny. Mieszkańcy Tyńca zajmowali się głównie dziewiarstwem, do najsłynniejszych wyrobów należały magierki tynieckie - okrągłe czapki z białej wełny, z deseniem na denku i otoku. Według zwyczaju pierwszy chleb wypieczony w Tyńcu z nowego zboża wójt uroczyście zanosił królowi na Wawel.
Teraz już chyba nikt nie ma wątpliwości, dlaczego ta niezwykle urokliwa dzielnica już od stuleci jest ulubionym miejscem zamieszkania krakowskiej elity.