Krakowskie kopce
Kopców ci u nas dostatek - czyli cztery kopce w Krakowie:
Kopiec Kościuszki, Kopiec Piłsudskiego, Kopiec Wandy, Kopiec Krakusa
Kopiec Kościuszki
Zlokalizowany jest na wzgórzu błogosławionej Bronisławy, mierzy 333 m wysokości. 15.X. 1820 rozpoczęła się jego budowa, trwająca 3 lata. Ta symboliczna mogiła bohatera narodowego Tadeusza Kościuszki, sfinansowana została z publicznej zbiórki pieniędzy. W efekcie powstał 34 metrowy, wyjątkowy pomnik pamięci narodowej. Jest widoczny z prawie każdego zakątka w Krakowie.
Usypany został m.in. z ziemi pochodzącej z pól bitewnych z Racławic, Maciejowic i Dubieńki, a także z Ameryki Północnej, czyli z miejsc gdzie walczył Tadeusz Kościuszko, przez co stał się symbolem walki o niepodległość Polaków. Austryjacy otoczyli kopiec fortyfikacjami i uczynili z niego element umocnień otaczających miasto. Podczas II Wojny Światowej powstały plany jego rozbiórki, na całe szczęście nigdy nie udało się wprowadzić ich w życie. Jednak to nie ludzie okazali się najzacieklejszym wrogiem kopca, lecz Matka Natura. Z uwagi na materiały użyte do budowy, kopiec jest bardzo wrażliwy na ulewne i długotrwałe deszcze. Odnowiony, wzmocniony i iluminowany kopiec został oddany do użytku w 2002 roku.
Wspaniała panorama miasta rozciągająca się ze wzgórza oraz podziw dla ogromu i poświęcenia tego przedsięwzięcia, stanowią wystarczającą zachętę do odwiedzenia tego miejsca.
Kopiec Piłsudzkiego
Położony na sąsiednim wzgórzu zwanym Sowiniec (383 m n.p.m.),jest najwyższym kopcem usypanym w Krakowie - 35 m wysokości. Zanim oficjalnie został poświęcony pamięci marszałka Józefa Piłsudzkiego nazywany był Kopcem Wolności bądź Niepodległości, ponieważ zawiera ziemię z pól bitewnych żołnierzy polskich z I Wojny Światowej. Jego budowę rozpoczęto 6 VIII 1934r i zakończono 3 lata później. Do kopca można dojść ścieżką odchodzącą spod Kopca Kościuszki.
Proszę pamiętać, że dojazd autobusem, zwiedzanie wystaw muzealnych i spacer po obu kopcach może trwać około 4-5 godzin.
Jak dojechać?
Z centrum do pętli Salwator: tramwajami nr 1, 2, 6; autobusami nr 109, 209, 229, 239, 249, 259, 269, 409.
Z Salwatora autobusem nr 100 (kierunek Hotel pod Kopcem- ostatni przystanek): odjazd z Salwatora 15 minut po każdej pełnej godzinie. Ostatni odjazd spod Kopca jest o godz. 19.55.
Kopiec Wandy
Nowa Huta jest w pewnym sensie najstarszą częścią Krakowa. Choć zaczęto ją wznosić dopiero w 1949 roku, to badania archeologiczne ujawniły, że ciągłe osadnictwo trwało tu co najmniej od 5000 lat , gdy tymczasem tereny obecnego Starego Miasta zostały zasiedlone dopiero w VIII wieku n.e.
Pamiątka tych zamierzchłych czasów jest okazały kurhan, stojący tuż przy ogrodzeniu kombinatu (w pobliżu skrzyżowania ulic: Ujastek i T.Ptaszyckiego). Uchodzi on za grobowiec Wandy- córki legendarnego założyciela miasta, Kraka, która, aby wraz ze swoją ręką nie oddać panowania nad Polską Niemcowi, rzuciła się do Wisły, stając się symbolem poświęcenia dla ojczyzny.
Obecnie kurhan Wandy zdobi niewielki pomnik postawiony w XIX wieku, według projektu wybitnego polskiego malarza, Jana Matejki, który mieszkał w pobliskim dworze krzesławickim.
Kopiec Krakusa
Ta zlokalizowana w dzielnicy Podgórze mogiła Kraka - legendarnego władcy i założyciela Krakowa (wg legendy, oczywiście, usypana prze jego synów) jest najstarszą zachowaną budowlą na terenie miasta. Jest także największym obiektem tego typu w Polsce ( 271 m n.p.m.). Sam kopiec ma 16,7 m wysokości, 57 m średnicy u podstawy i 8 m na płaskim wierzchołku. Prace archeologiczne wykonane w latach 30-tych XX w. wykazały, że kopiec pochodzi najprawdopodobniej z VI - VIII w. Żadnego szkieletu wskazującego na kurhanowy charakter budowli nie znaleziono, jednak przebadano tylko nieznaczną powierzchnię jego dna, tak więc nie dowodzi to niczego.
Z Kopcem Krakusa związana jest tradycja Rękawki. Wg legendy nazwa pochodzi stad, iż ziemię na budowę kopca ludzie przynosili w rękawach - trudno jednak przystać na taką wersję wydarzeń. Święto Rękawki odbywa się obecnie w pierwszy wtorek po Wielkanocy. Wedle przekazów z XV w. palono tam wówczas ogniska, sadzono drzewka a ze szczytu kopca zrzucano monety. Późniejsze przekazy informują o zrzucaniu jajek, kołaczy i innych płodów rolnych. Tradycja czasowo i obrzędowo nawiązywałaby więc do wiosennego kultu zmarłych przodków.
Jako ciekawostkę można podać fakt iż, w czasie równonocy wiosennej (tj. 21 marca) patrząc z Kopca Wandy słońce będzie zachodzić dokładnie za wierzchołek Kopca Krakusa. W tym przypadku istnieje teoria łącząca powstanie kopców (Krakusa i Wandy) z obecnością Celtów tym obszarze. W kulturze celtyckiej kopce pełniły ważną funkcję kultową, podobnie mogłoby być i w tym przypadku. Zaobserwowano także, że azymut łączący oba kopce jest zgodny z azymutem wschodu słońca 1 maja. Podobną zgodność odkryto w przypadku dwóch kopców w pobliżu Przemyśla, z tym, że wyznaczają one 1 listopada. W kalendarzu celtyckim te daty stanowiły ważne święta związane z podziałem roku na dwie połowy. Jeśli nie jest to przypadkowy zbieg okoliczności, mogłoby to świadczyć o roli kopca jako obserwatorium astronomicznego lub wręcz rodzaju kalendarza. A to tylko jedna z wielu zagadek wiążących się z Kopcem Krakusa, przydając mu jeszcze większej aury niesamowitości.
W XIX w. kopiec został włączony w system austriackich fortyfikacji (podobny los spotkał również Kopiec Kościuszki). Otoczony został wałem ziemnym, murem i fosą, zaś w obrębie muru wzniesiono koszary. W okresie międzywojennym, w czasie badań archeologicznych obiekty te zniwelowano (koszary po II wojnie św.)
Jak dojechać?
Najlepiej tramwajami nr 3, 13, 34 (podróż bez spalin) spod Dworca Głównego w kierunku Bieżanów/Kurdwanów. Dojazd zajmuje średnio 15 minut, natomiast dojście z przystanku ok. 10 minut.
Kopiec Krakusa choć może nie jest tak rozreklamowany jak jego pozostali "krewniacy", powinien jednak obowiązkowo znaleźć się na liście miejsc magicznych, które należy odwiedzić w Krakowie.
Kopiec Kościuszki, Kopiec Piłsudskiego, Kopiec Wandy, Kopiec Krakusa
